محمد آمده و خواستار تسليم و مجازات غاير خان بودند ، كشتند و همين امر موجب حمله مغول به ايران گرديد . پيش از رسيدن سپاه مغول به خوارزم ، تركان خاتون دستور كشتن دوازده نفر از شاهزادگان و حكام سابق را داد و سپس خود به همراه خواهران ، همسران و دختران سلطان محمد و نيز نفايس و جواهرات سلطنتى به خراسان و از آنجا به مازندران آمدند و در يكى از قلعه‌هاى مستحكم آنجا به نام ايلال پناه گرفتند . هنگامى كه مغولان تركان خاتون را تعقيب مىكردند و نزديك بود كه به اسارت درآيد يكى از غلامانش پيشنهاد كرد كه به جلال الدين پناهنده شوند . اما وى ضمن رد اين پيشنهاد گفت : « چگونه اين خوارى بر خويش روا دارم كه . . . به زير سايه وى به سر آرم ؟ و من خود اين گرفتارى و تحمل اين ذلت و خوارى از آنچه گويى بهتر شمارم » . مغولان قلعه ايلال را در محاصره خود گرفتند . در جريان محاصره بر خلاف هميشه باران نباريد و تركان خاتون و همراهان از شدت تشنگى به ناچار از قلعه پايين آمده و تسليم شدند . تركان خاتون را به همراه ساير زنان و دختران به نزد چنگيز خان كه در طالقان بود فرستادند . چنگيز خان دستور داد تا تركان خاتون و ساير زنان به هنگام كوچ به آواز بلند بر مرگ سلطان محمد زارى و شيون كنند . پس از آنكه سلطان جلال الدين خوارزمشاه در نزديكى رود سند از لشكر مغول شكست خورد و زنان او به اسارت درآمدند ، چنگيز خان دستور داد تا برخى از آنها به عقد امراى مسلمان و مغول درآيند و تركان خاتون و بقيه زنان را به قراقروم ، پايتخت خود ، فرستاد . در آنجا تركان خاتون به وضع اسارت مىزيست ، بر سفره چنگيز حاضر مىشد و غذاى چندروزه برمىداشت و به خوارى زندگى مىكرد و در همانجا درگذشت . تركان خاتون زنى عياش و خوشگذران نيز بود و در پنهانى مجلس عيش‌ونوش برپا مىكرد و گويند كه با ناصر الدين محمد بن صالح روابطى نامشروع داشت . تركان خاتون [ دختر ارسلان خان سمرقند ] دختر ارسلان خان سمرقند ، و زوجهء سلطان سنجر در جنگ قطوان به سال 563 ه . ق . به دست گور خان افتاد ، و پس از سالى آزاد شد . سپس در حادثهء غز اسير شد ، و در حبس آنها وفات يافت ، و پس از وفات او ، سلطان سنجر از دست غز بگريخت . تركان خاتون [ همسر ملكشاه سلجوقى ] همسر ملكشاه سلجوقى و دختر « طفغاج خان » پادشاه سمرقند ( 487 ه . ق . ) . ترك - تركها تركان كه شاخه‌اى از اقوام هونهاى سفيد بودند نخست در منطقهء كوههاى آلتايى مسكن داشتند و بر اثر فشار امپراتوران چينى مهاجرت كرده در كنار كوهى كه به شكل كلاه‌خود بود مسكن گزيدند و چون كلاه‌خود را به زبان تركى دوركو ( Durku ) مىگفتند از اين جهت به نام دورك يا ترك خوانده شدند . در 522 م . اميرى از ايشان به نام تومن ( Tumen ) قدرتى به هم رسانيده لقب خاقان گرفت . وى امپراتورى بزرگى را تشكيل داد كه از مغولستان تا كوههاى اورال گسترش يافت . سپس جانشينان تومن به تركان شرقى و غربى تقسيم شدند . تركان بر اثر لشكركشيهاى مسلمانان به آسياى مركزى با دولت اسلام همسايه شدند و به تدريج به دين اسلام درآمدند . گروهى از آنان نيز در غزوات مسلمين اسير لشكر اسلام شده در بازارهاى بخارا و سمرقند و ديگر بلاد اسلامى به عنوان